Περί διοδίων ο λόγος, με αφορμή μία συζήτηση που είχα αλλά και σε αυτά που κυκλοφορούν στο έντυπο και ηλεκτρονικό τύπο αφού φαίνεται να ολοκληρώνεται το δίκτυο αυτοκινητοδρόμων στην χώρα. Πριν συνεχίσετε να διαβάζετε θα ήθελα να διευκρινίσω τα εξής:

Το να μπορέσει να λειτουργεί με ασφάλεια ένας αυτοκινητόδρομος χρειάζεται συστηματική και διαρκή συντήρηση. Αν κάποιος πιστεύει ότι ένας αυτοκινητόδρομος με το που κατασκευάζεται (με οποιαδήποτε προδιαγραφή) μπορεί να παραμείνει λειτουργικός κάνει μέγα λάθος. Ένα μόνο πράγμα επισημαίνω ως παράδειγμα. Δεν υπάρχει κανένα χρώμα για τις διαγραμμίσεις που να αντέχει πάνω από έναν χρόνο. Δεν πάω παραπέρα για τα χόρτα, για φρεάτια, για τον φωτισμό, άσφαλτο κ.λ.π. Αν σε αυτό δεν συμφωνούμε τότε καλύτερα μην συνεχίσετε. Διαφωνούμε εξ αρχής οπότε μην σπαταλάτε το χρόνο σας. Δεν είναι δημιουργικό για κανέναν. Ζούμε σε διαφορετικούς κόσμους και μιλάμε διαφορετική γλώσσα.

Ξεκινώντας λοιπόν ας δούμε τι ισχύει γενικά. Υπάρχουν 3 κύρια μοντέλα.

α) Το Γερμανικό Μοντέλο. Το Γερμανικό δίκτυο αυτοκινητοδρόμων (ένα από τα πιο ολοκληρωμένα δίκτυο στον κόσμο) κατασκευάστηκε και συντηρείται από το Γερμανικό Κράτος με χρήματα των Γερμανών Πολιτών. Δεν υπάρχουν πουθενά διόδια. Το κάθε μέτρο του αυτοκινητοδρόμου συντηρείται – κατασκευάζεται από το κράτος και το πληρώνει ο κάθε φορολογούμενος πολίτης ανεξαρτήτως του αν χρησιμοποιεί το δίκτυο ή όχι. Ακόμα και η γιαγιά που την μόνη διαδρομή που κάνει είναι από το σπίτι της έως το μπακάλικο πληρώνει για την λειτουργία των αυτοκινητοδρόμων. Ιστορικά το μοντέλο αυτό εδραιώθηκε από τους Ναζί στην προσπάθεια στήριξης της Γερμανικής Αυτοκινητοβιομηχανίας (το ακολούθησε ως μοντέλο και η Αμερική λόγω Ford κ.λ.π.) και στηρίζεται στην φιλοσοφία του ότι αν θέλουμε να υπάρχει αγορά αυτοκινήτου τότε πρέπει να υπάρχει και υποδομή ώστε αυτό να μπορεί να κυκλοφορήσει άνετα γρήγορα και με ασφάλεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε αυτό το δίκτυο δεν υπάρχει όριο ταχύτητος. Τι νόημα θα είχε να υπάρχει όριο αν δεν μπορούσαν να τρέξουν με 200+ χιλιόμετρα την ώρα οι BMW οι Mercedes και τα υπόλοιπα υπερ αυτοκίνητα?

β) Το Ιταλικό μοντέλο. Το Ιταλικό μοντέλο στηρίζεται στην φιλοσοφία ότι δεν έχει νόημα ο κάθε πολίτης να πληρώνει για την συντήρηση και κατασκευή του δικτύου. Το κόστος το πληρώνουν μόνο αυτοί που το χρησιμοποιούν. Κάθε ένας που θα μπει στο δίκτυο πληρώνει περίπου 0,06 Ευρώ το χιλιόμετρο. Η γιαγιά που πάει στο μανάβικο πληρώνει μόνο όταν αγοράζει προϊόντα που την τιμή τους την έχουν επιβαρύνει με το επιπλέον κόστος μεταφοράς. Απλό και επίσης καθαρό.

γ) Το μεικτό μοντέλο. Γαλλία, Αγγλία κ.λ.π. όπου έχει γίνει αξιολόγηση στο εθνικό τους δίκτυο και ακολουθείται σε μέρος αυτού το Γερμανικό Μοντέλο (χωρίς διόδια) αφού αυτό θεωρείται εθνικής σημασίας όπου οφείλουν να συμβάλλουν όλοι οι πολίτες μέσω της φορολογίας και στο υπόλοιπο δίκτυο όπου την συντήρηση αλλά και την κατασκευή την πληρώνει ο χρήστης μεσω διοδίων.

Πριν κάνετε ανάλυση περί αριστερού και καπιταλιστικού μοντέλου και εταιρειών εκμετάλλευσης και όλα τα συναφή υπενθυμίζω ότι η Καλιφόρνια (ο ορισμός του Καπιταλισμού και του Ιδιωτικού Κεφαλαίου) αλλά και πολύ μεγάλο μέρος των Αμερικάνικων Αυτοκινητοδρόμων λειτουργεί με το Γερμανικό μοντέλο. Λες και εκεί ισχύει ο Υπαρκτός Σοσιαλισμός.

Ερχόμαστε τώρα στην Ελλάδα η οποία αποτελεί την μοναδικότητα σε όλη την υφήλιο. Ο ορισμός του παραλογισμού. Απλά εδώ δεν ξέρουμε τι ισχύει. Ο καθένας κάνει ότι του καπνίσει και λέει επίσης ότι του καπνίσει.

α) Τεράστιες αντιδράσεις για το ύψος των διοδίων. Τα διόδια στην Ελλάδα είναι καθορισμένα σε 0,06 Ευρώ το χιλιόμετρο δηλαδή όσο σε όλη περίπου την Ευρώπη που σε αυτή την τιμή συμπεριλαμβάνεται το κόστος κατασκευής ενώ στην Ευρώπη αντιστοιχεί στο κόστος της συντήρησης. Δεν έχει γίνει καμία απολύτως αύξηση. Το ύψος είναι γνωστό εδώ και περίπου μία δεκαετία.

β) Υπάρχει μία τεράστια φιλολογία κατά των κακών εταιριών που πίνουν το αίμα του κοσμάκη και ξεχνάμε το γεγονός ό,τι όλα οφείλονται στις επιλογές του Δημοσίου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Πάτρα – Κόρινθος, δηλαδή η Ολυμπία οδός. Συμφωνείται ότι θα κατασκευαστεί ο δρόμος με Χ κόστος εκ των οποίων Χα θα βάλουν οι εταιρείες, Χβ το Κράτος και μετά την κατασκευή θα υπάρχουν για την αποπληρωμή του Χα και την συντήρηση διόδια 0,06 Ευρώ το χιλιόμετρο. Υπογράφεται η σύμβαση και έρχεται μετά το κράτος και λέει ‘Α!!! τα Χβ δεν τα έχω. Αντί να τα δώσω όλα, βάζω μερικά και τα υπόλοιπα βάλτε διόδια από τώρα και τα παίρνετε από τους χρήστες”. Ατελείωτος Σουφλιάς. Πρέπει να είναι η πλέον πρωτότυπη (για να μην την χαρακτηρίσω διαφορετικά) σύμβαση που έχει εμπνευστεί και υπογραφεί παγκοσμίως.

Εν ολίγοις και για να μην μακρηγορώ. Δημιουργείται μία τεράστια συζήτηση, στήνονται επαναστατικά κινήματα του τύπου δεν πληρώνω – δεν πληρώνω με την συμμετοχή μάλιστα πλειοψηφικών πολιτικών οργανισμών όπως του ΣΥΡΙΖΑ χωρίς ουσιαστικά να γίνεται καμία απολύτως ουσιαστική συζήτηση αλλά ούτε καμία ουσιαστική διεκδίκηση. Ρε αδελφέ να ξέρουμε τουλάχιστον σε τι πράγμα διαφωνούμε. Αν διαφωνούμε.

Στην Ελληνική πραγματικότητα κατά την γνώμη μου δεν μπορεί να λειτουργήσει το Γερμανικό μοντέλο. Δεν έχουμε καμία απολύτως υποδομή, τεχνική, λειτουργική, διοικητική για να μπορέσουμε να το εξυπηρετήσουμε. Και εκεί που προσπαθήσαμε να την φτιάξουμε μας στοίχησε πολύ παραπάνω με αμφίβολα αποτελέσματα. Τα παραδείγματα είναι πολλά. Αυτό της Εγνατίας οδού είναι χαρακτηριστικό. Παρόλο που η Εγνατία είναι από τα καλύτερα παραδείγματα του Ελληνικού Δημοσίου αν κάποιος δει το επίπεδο συντήρησης και λειτουργίας αλλά και του κόστους και το συγκρίνει με αυτό της Αττικής οδού για παράδειγμα που λειτουργεί περίπου το ίδιο χρονικό διάστημα θα καταλάβει τι εννοώ. Εξάλλου αυτός είναι ένας από τους λόγους που ακόμα και ο ΣΥΡΙΖΑ (σιγά την έκπληξη θα μου πείτε) συζητά την παραχώρηση για την συντήρησή της. Με την επιβολή διοδίων προφανώς. Αλλιώς ο αυτοκινητόδρομος θα καταρρεύσει. Να συζητήσουμε πως θα φτιάξουμε αυτή την κρατική υποδομή ώστε να να μπορούμε να έχουμε δίκτυο χωρίς διόδια? Ναι αρκεί να συμφωνήσουμε για το κόστος συντήρησης και να γίνει αποδεκτό το ύψος της φορολογίας που αντιστοιχεί σε κάθε πολίτη. Να μιλάμε με καθαρούς όρους δηλαδή.

Γίνονται λοιπόν συζητήσεις με το ίδιο μπέρδεμα που έγινε όταν υποστηρίχθηκε δημοσίως από αρκετούς υποτίθεται σχετικούς, το σκεπτικό του σπασίματος σε μικρότερες εργολαβίες του δρόμου Πάτρα – Πύργος. Που ειρήσθω εν παρόδω όσες μέχρι τώρα έχουν βγει τις έχει πάρει ο εξής ένας μικροεργολάβος. Ο Καλογρίτσας.

Τώρα αν τα διόδια είναι υψηλά ή όχι, αν μπορεί να υπάρξει μία συζήτηση σε σχέση με την υπό κατάρρευση οικονομική κατάσταση που βρίσκεται η χώρα και οι πολίτες της, τον ρόλο των κατασκευαστικών εταιρειών, είναι μεν ένα συναφές, αλλά διαφορετικό θέμα.

Δεν μπορούμε να ξεκινάμε συζητήσεις μπλέκοντας από την έναρξή τους το κουβάρι. Πολύ περισσότερο μάλιστα όταν τίθενται θέματα ξεκινώντας στην “ιδεολογική” υποτίθεται λογική “όταν τα βάζει το κράτος” είναι αριστερό ενώ όταν εμπλέκονται οι ιδιώτες τότε μιλάμε για γερμανοτσολιάδες κ.λ.π.