Μετά την εξαΰλωση του α-πολίτικου διλήμματος Μνημόνιο – Αντιμνημόνιο έμπνευσης Αντώνη Σαμαρά και εκμετάλλευσης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝΕΛ ήταν αναμενόμενο να εμφανιστεί ένα νέο απλό, ευκολοχώνευτο και κατανοητό από την μάζα δίλημμα. Υπέρ ή κατά στην Κατεδάφιση των αυθαίρετων.

Αποφεύγω συνειδητά να σχολιάσω ότι το καινούργιο αυτό επικοινωνιακής εμπνεύσεως δίλημμα στήνεται πάνω σε νεκρούς διότι υπάρχει ακόμα πιο βαθύ πρόβλημα.

Ένα ένα λοιπόν τα στελέχη της Κυβέρνησης βάζουν τουβλάκια χτισίματος του νέου διλήμματος. Τα τουβλάκια αυτά είναι δύο κατηγοριών:

Χαρακτηριστικό της πρώτης κατηγορίας είναι αυτό βάζει και στην τελευταία της εμφάνιση η Δούρου. “να προχωρήσουμε στο θέμα των αυθαιρέτων και των κατεδαφίσεων. Ψηφίστηκε στη Βουλή τροπολογία μέτρων που έπρεπε να είχαν προωθηθεί εδώ και δεκαετίες. Το θέμα των αυθαιρέτων είναι μια μακρά και αμαρτωλή ιστορία πολυεπίπεδης διαπλοκής”

Η Δούρου εμφανίζεται τοποθετώντας (θέλοντας να δείξει την πολυπλοκότητα) ολίγον “σοβαρά” το θέμα ως αμαρτωλή ιστορία πολυεπίπεδης διαπλοκής. Είναι όμως έτσι? Διότι τότε τα πράγματα είναι απλά. Βάζουμε μπουλντόζες και τέρμα.

Η δεύτερη κατηγορία από αυτά τα τουβλάκια αφορά δηλώσεις με μία πιο επιστημονική προσέγγιση για την εφαρμογή πλέον της ουτοπικής προσέγγισης για τον τρόπο οικιστικής ανάπτυξης που είναι και πιο κοντά στην ιδεολογική βάση της “αριστεράς”. Είναι αυτές οι δηλώσεις που μιλάνε για εφαρμογή του σχεδιασμού, τον οραματικό χαρακτήρα του planning. Είναι όμως και σε αυτή την περίπτωση τα πράγματα έτσι? Σχέδια υπάρχουν. Αναθεωρούμε με βάση τις αρχές μας (δημόσιο – ιδιωτικό ως βασικό ερώτημα) και τα θεσμοθετούμε. Τα υλοποιούμε αναγκαστικά (βάζουμε και πάλι μπουλντόζες αν χρειάζεται) και τέρμα.

Απλά πράγματα. Ήρθε λοιπόν και πάλι η στιγμή που ένα δάκτυλο με δείχνει και με καλεί να απαντήσω. Είσαι Υπέρ ή κατά στην Κατεδάφιση των αυθαίρετων? Αν είσαι υπέρ μαζί μας αλλιώς απέναντι. Και πάλι λοιπόν καλούμε να απαντήσω ως ετοιμοθάνατος. Κρέμασμα η Σφάξιμο.

Όπως φαντάζει ιδιαίτερα ηλίθιος κάποιος που δίνει με απόλυτο τρόπο απλοϊκές απαντήσεις σε βασικές φιλοσοφικές ερωτήσεις αγνοώντας την ύπαρξη του Πλάτωνα του Καντ του Νιτσε κλπ το ίδιο φαντάζει και αυτός που απαντά τόσο απλοϊκά σε αυτά τα θέματα αγνοώντας τον Δοξιάδη για παράδειγμα. Αυτόν τον Έλληνα Πολεοδόμο που καθιέρωσε τον όρο human settlements – ανθρώπινοι οικισμοί – στα Ηνωμένα Έθνη, αντί του όρου housing building and planning. Και μόνο από την διαφορά στους όρους καταλαβαίνει κανείς την διαφορά στην προσέγγιση.

Θυμήθηκα λοιπόν δύο ιστορίες που απαντούν ή καλύτερα δίνουν τροφή για σκέψη και που οι δύο κάθονται ακριβώς επάνω στα δύο διαφορετικά τουβλάκια που χτίζουν το δίλημμα. Μου τις έχει πει στα πρώτα μεταπτυχιακά μου χρόνια (δεν ξέρω αν κάπου είναι καταγεγραμμένες) ο Παναγής Ψωμόπουλος για χρόνια ο πλέον στενός συνεργάτης του Δοξιάδη.

α) H Τουρκική Κυβέρνηση είχε καλέσει τον Δοξιάδη ως σύμβουλο για τον νέο πολεοδομικό σχεδιασμό της Αγκύρας. Το πρόβλημα που είχαν να αντιμετωπίσουν ήταν ο μεγάλος αριθμός αυθαίρετων. Οι μπουλντόζες και το γκρέμισμα ήταν από τα πρώτα στο τραπέζι των συζητήσεων. Ο Δοξιάδης ρώτησε πιο είναι το ποσοστό των αυθαίρετων. Όταν κατάλαβε ότι ξεπερνούσε το 60% αμέσως είπε ότι τα αυθαίρετα δεν είναι το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι το πως θα ανατραπεί ο τρόπος που σκέπτεται το κράτος έτσι ώστε να προλάβει και να εξυπηρετεί τις οικιστικές ανάγκες του πληθυσμού οι οποίες οδήγησαν στην δημιουργία των αυθαιρέτων

β) Η ουτοπία για τον Δοξιάδη ήταν κυριολεκτικά “ου-τόπος”. Ήταν ένα σύνολο ιδεών χωρίς εφαρμογή στον χώρο, ήταν κάτι που δεν θεωρούσε σοβαρό. Έκανε χρήση άλλων όρων. Διότι με τη θεωρία και την πράξη του στην Οικιστική επιστήμη αναφερόταν πάντοτε στον χώρο. Και το σύνολο αυτό -εφαρμογής των ιδεών του -το αποκαλούσε “εντοπία”.

Με βάση τα παραπάνω δεν απαντώ στο δίλημμα. Το θεωρώ βλακώδες. Δίλημμα φτιαγμένο από αμόρφωτους επικοινωνιολόγους που το προωθούν αρρωστημένοι ιδεοληπτικοί. Και η προβολή των γρήγορων απλοϊκών απαντήσεων είναι επικίνδυνη για το μέλλον αυτού του τόπου.