Michael Jackson

Ένας μαύρος πιτσιρικάς επτά ετών ερμηνεύει, με τρόπο που ούτε φτασμένοι καλλιτέχνες δεν έχουν την ικανότητα να ερμηνεύσουν, ερωτικά τραγούδια σε funk ρυθμούς. Χωρίς το παραμικρό τεχνικό λάθος και με κίνηση που την ζηλεύουν φτασμένοι χορευτές. Δεν είναι τυχαίο ότι η μαύρη κοινότητα αναγνώρισε αμέσως ότι κάτι ιδιαίτερο συμβαίνει και ταυτόχρονα η μουσική βιομηχανία του θεάματος βρήκε στο πρόσωπο του μικρού, έναν star. Προφανώς μιλάμε για τον Michael Jackson που ο θάνατός του το καλοκαίρι τροφοδότησε με υλικό όλα τα μέσα ενημέρωσης παγκοσμίως.

Έχουν χυθεί τόνοι μελανιού για το φαινόμενο Jackson. Η κυρίαρχη προσέγγιση όμως αναφέρεται σε αριθμούς που αφορούν τις πωλήσεις των δίσκων του και προβολή ή καλύτερα διαπόμπευση, της προσωπικής του ζωής. Αναπαραγάγουν τη χυδαία προσέγγιση των ταμπλόιντ και των manager που ως τρωκτικά προσπαθούν να εισπράξουν χρήμα από την επιτυχία άλλων, χωρίς να υπολογίζουν κανένα απολύτως κόστος.

Το θέμα είναι ότι, όταν κάποιος είναι είκοσι χρονών και λειτουργεί ήδη δεκαπέντε χρόνια μέσα στο star system, τότε βρίσκεται απλά εκτεθειμένος στη βορά τού συστήματος, χωρίς κανένα περιθώριο ή τακτική άμυνας. Σε τέτοιες περιπτώσεις το σύστημα σε ανυψώνει ακόμα πιο ψηλά, έτσι ώστε να είσαι ορατός και ευάλωτος από παντού δίνοντας σε όλους πλέον τη δυνατότητα να σε εξετάσουν και να ανακαλύψουν και το παραμικρό σου ψεγάδι. Και τα ψεγάδια σε αυτήν την οπτική μεγεθύνονται σε απίστευτο – καταστρεπτικό βαθμό.

Η μουσική βιομηχανία της pop χρησιμοποίησε τον Jackson ως άλλοθι για να δικαιολογήσει οποιοδήποτε υποπροϊόν τροφοδότησε στην αγορά και ταυτόχρονα ως άμυνά της έναντι των καλλιτεχνών που αμφισβήτησαν ότι το εμπόριο είναι η δύναμη της μουσικής.

Ο Michael Jackson στα 45 χρόνια της μουσικής του σταδιοδρομίας κυκλοφόρησε μόλις 12 δικούς του δίσκους, τέσσερις εκ των οποίων πριν τα 18 του χρόνια. Οι υπόλοιποι 85 που αναφέρονται στην επίσημη δισκογραφία του είναι επεξεργασία (Best of, επανεκτελέσεις, κ.λπ.) των τραγουδιών αυτών των δίσκων.

Η καλλιτεχνική αξία του Jackson καθορίζεται πρώτα από το γεγονός ότι ο ίδιος ήταν δημιουργός και όχι απλώς ερμηνευτής όπως στη συντριπτική πλειοψηφία των καλλιτεχνών – διασκεδαστών της pop σκηνής (βλέπε Madonna για παράδειγμα).

Ο Jackson ήταν συνθέτης, ενορχηστρωτής, στιχουργός και ερμηνευτής των τραγουδιών του. Ταυτόχρονα ήταν χορογράφος και χορευτής. Και μάλιστα η ερμηνεία του είχε το πάθος του James Brown, με την κίνηση και χάρη του Fred Aster. Συνδυασμός που κανένας και καμία δεν έχει παρουσιάσει μέχρι σήμερα και μάλλον θα περάσουν πάρα πολλά χρόνια για να παρουσιαστεί ξανά.

Η παγκόσμια μουσική σκηνή και ειδικότερα η μαύρη, οφείλει πολλά σε αυτόν. Με το δίσκο του Off the Wall που κυκλοφόρησε το 1979 ουσιαστικά καθόρισε τις εξελίξεις. Πήρε την κυρίαρχη κουλτούρα της μαύρης μουσικής που είναι ο ρυθμός και η κίνηση, την απενοχοποίησε και την τοποθέτησε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στο λευκό ακροατήριο. Αν οι σημερινοί πενηντάρηδες, δηλαδή οι συνομήλικοι του Jackson αναρωτηθούν με τι μουσική χόρευαν πριν το ’78, όταν ήσαν δηλαδή 18 ετών ή αν ήξεραν τους ρυθμούς και την αισθητική τής μαύρης μουσικής (Funk, Soul κ.λπ.) θα καταλάβουν την καλλιτεχνική του προσφορά. Το γεγονός αυτό αναγνωρίστηκε μετά από την επιτυχία του Thriller και όταν λευκοί καλλιτέχνες ενέταξαν αυτά τα στοιχεία στη μουσική τους με πρώτους και καλύτερους τον David Bowie και τους Talking Heads και την έκαναν παγκοσμίως γνωστή.

Δεν έχει κανένα απολύτως νόημα να αναφέρει κανείς δίσκους και τραγούδια. Όμως, αν ακούσετε στο ραδιόφωνο ή οπουδήποτε αλλού κάποιο τραγούδι του και συλλάβετε τον εαυτό σας, να μην έχει αυθόρμητα την τάση, να κινηθεί στο ρυθμό του, τότε μάλλον έχετε ή ένα ιδιαίτερο ζευγάρι αυτιά ή ένα ιδιαίτερο ζευγάρι πόδια. Σε κάθε περίπτωση όμως πρέπει να προβληματιστείτε.

Σεπτέμβριος 2009